พระกริ่งปวเรศ พิมพ์สมบูรณ์พูนสุข พ.ศ.2394

เป็นพระกริ่งยุคแรกๆ ที่สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 4 โดยสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ จุดเด่นคือวรรณะสีผิวเก่ากว่ารุ่นหลังๆ ค่อนข้างมาก ก้นตัน บรรจุเม็ดกริ่งด้วยการเจาะฐานบัว
ลักษณะสำคัญและข้อมูลพระกริ่งปวเรศ พิมพ์สมบูรณ์พูนสุข พ.ศ.2394
1.ประวัติการสร้าง: เป็นรุ่นต้นๆ ของพิมพ์นี้ สันนิษฐานว่าสร้างเพื่อแจกจ่ายแก่เจ้านายชั้นสูง
2.พุทธลักษณะ: พิมพ์สมบูรณ์พูนสุขมีลักษณะพระพักตร์อิ่มเอิบคล้ายปางหมอยา (พระไภษัชยคุรุ)
จุดสังเกต
1.โค้ด: พบโค๊ตงาเม็ดแบบตอก เป็นโค้ดประจำวาระปี 2394
2.ก้นพระกริ่ง: มักพบเป็นก้นตัน
3.ผิวพรรณ: วรรณะสีผิวเก่าจัด (อายุมากกว่า 170 ปี)

พุทธคุณ: โดดเด่นด้านเมตตามหานิยม ความสมบูรณ์พูนสุข และการทำน้ำมนต์ปัดเป่าโรคภัย
ข้อมูลเพิ่มเติมสำหรับการศึกษา
ผู้สนใจศึกษาควรเปรียบเทียบความเก่าของการกลับดำในแต่ละวาระ เนื่องจากพระกริ่งปวเรศรุ่นปี 2394 มีความเก่ากว่ารุ่นหลังๆ ค่อนข้างมาก ซึ่งสะท้อนผ่านเนื้อหาและสีผิว
ภาพรวมของพระกริ่งปวเรศแบ่งออกเป็น 5 ยุค
ยุคที่ 1
เริ่มตั้งแต่ พ.ศ. 2394 ถึง พ.ศ. 2408 ในสมัยของ รัชกาลที่ 4 มีพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว (พระบาทสมเด็จฯปวเรศ), ตำแหน่ง วังหน้าและ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พฺรหฺมรํสี) ร่วมอธิษฐานจิต
ยุคที่ 2
เริ่มตั้งแต่ พ.ศ. 2408 ถึง พ.ศ. 2411 ในสมัยของ รัชกาลที่ 4 ตำแหน่ง วังหน้า ว่างเว้น และ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พฺรหฺมรํสี) ร่วมอธิษฐานจิต
ยุคที่ 3
เริ่มตั้งแต่ พ.ศ. 2411 ถึง พ.ศ. 2415 ในสมัยของ รัชกาลที่ 5 กรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ ตำแหน่ง วังหน้าองค์สุดท้าย และ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พฺรหฺมรํสี) ร่วมอธิษฐานจิต
ยุคที่ 4
เริ่มตั้งแต่ พ.ศ. 2415 ถึง พ.ศ. 2428 ในสมัยของ รัชกาลที่ 5 กรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ ตำแหน่ง วังหน้าองค์สุดท้าย
ยุคที่ 5
เริ่มตั้งแต่ พ.ศ. 2428 ถึง พ.ศ. 2435 ในสมัยของ รัชกาลที่ 5 สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ เนื่องจากไม่มีตำแหน่งวังหน้า ผู้ที่มีอาวุโสของพระญาติวังหน้า จึงได้มีบทบาทสำคัญยุคสุดท้ายของพระกริ่งวังหน้าในยุคที่ 5

มวลสารพระกริ่งปวเรศ
สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ วัดบวรนิเวศวิหาร สมเด็จพระสังฆราชพระองค์ที่ 13 เคยมีดำรัสถึงเรื่องพระกริ่งปวเรศนี้ว่า ตำราการสร้างพระกริ่งและตำรามงคลโลหะ ที่มีมาแต่โบราณสืบค้นได้ถึงสมัยสมเด็จพระพนรัตนวัดป่าแก้ว[7] ท่านอาจารย์ตรียัมปวาย ได้กล่าวถึงเรื่องพระกริ่งปวเรศไว้ดังนี้ "พระกริ่งปวเรศที่คนโบราณเขานิยมกันนั้น มีอยู่เนื้อเดียว คือเนื้อนวโลหะผิวกลับดำ เมื่อขัดเนื้อในจะเป็นสีจำปาเทศ และเมื่อทิ้งไว้ถูกกับอากาศจะกลับดำอีกครั้งหนึ่งในเวลาไม่นาน[8] เนื้อนวโลหะ ประกอบไปด้วย โลหะ 9 อย่างได้แก่ ทองคำ เงิน ทองแดง จ้าวน้ำเงิน (พลวง) เหล็กละลายตัว ชิน (ตะกั่ว+ดีบุก) ตะกั่วน้ำนม ปรอท สังกะสี
ความเชื่อและคตินิยม
1. สำหรับความเชื่อในเรื่อง เครื่องราง ของคนไทย มีมาแต่ครั้งโบราณ ดังจะเห็นได้ในวรรณกรรมที่มีการกล่าวถึงอยู่เสมอ ๆ โดยเฉพาะ เครื่องราง ที่นักรบใช้ติดตัวในยามออกศึกสงคราม เพื่อเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจให้ห้าวหาญไม่เกรงกลัวข้าศึก โดยเชื่อกันว่า เครื่องราง ที่สร้างขึ้นด้วยวิชาไสยศาสตร์ชั้นสูง โดยพระเกจิอาจารย์ผู้มีวิชาอาคมอันเข้มขลัง จะสามารถช่วยคุ้มครองป้องกันภัยรอบตัวได้เป็นอย่างดี
2. ปัจจุบันนิยมนำมาห้อยคอเป็นเครื่องรางสำหรับคุ้มครองป้องกันและเพื่อความเจริญรุ่งเรืองในชีวิต[4]
3. อาราธนาทำ น้ำมนต์ เมื่อเวลาเรารู้สึกดวงไม่ดี มีเคราะห์ หรือเจ็บป่วย นำพระกริ่งปวเรศ หรือพระกริ่ง (องค์แทนพระพุทธเจ้าไภษัชยคุรุไวฑูรย์ประภาสพุทธเจ้า)[5] อาราธนาบารมีของพระองค์ท่านทำน้ำพระพุทธมนต์ ดื่ม รด อาบ กินเพื่อความสวัสดี มีชัยปราศจากโรคภัยและกำจัดปัดเป่าอัปมงคล อันตราย ภัยพิบัติต่าง ๆ